มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ด้วยสำนึกฯ รัชกาลที่ ๒ พระราชพงศาวดาร

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

บนพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน จัดเป็นที่ทำพระราชพิธีเฉลิมพระราชมนเทียรพระที่นั่งองค์ฝ่ายตะวันตก ตั้งพระแท่นทองมีเพดาน บนพระแท่นนั้งตั้งพระบรมสารีริกธาตุและพระพุทธรูปทองคำห้ามสมุทร หน้าพระแท่นตั้งเครื่องนมัสการ แลบาตรน้ำ ๕ บาตรทราย ๕ ต่อมาจัดอาสนะที่พระสงฆ์ ๓๙ รูป มีสมเด็จพระสังฆราชเป็นประธานสวดพระพุทธมนต์ แลทอดอาสน์ที่ประทับทรงศีล ส่วนพระที่นั่งหลังตะวันตกในห้องที่บรรทมนั้นจัดที่พระสงฆ์สมถะ ๕ รูป สวดภาณวารบนแท่นพระบรรทม แลทอดราชอาสน์ที่ประทับทรงสดับพระปริต ที่ทำพระราชพิธีทุกแห่ง มีสายสิญจน์ล่ามวงถึงกัน ตลอดจนพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยซึ่งเป็นที่เสด็จประทับอยู่ในเวลาก่อนเฉลิมพระราชมนเทียร แลจัดเป็นแต่ที่ท้องพระโรงสำหรับเสด็จออก ไม่ทำการพิธีอย่างไรในนั้น ข้างหน้าพระที่นั่งดุสิดาภิรมย์ ตั้งพนมบัตรพลีสำหรับโหรบูชาเทวดา แลปลูกโรงพิธีพราหมณ์ เชิญเทวรูป คือ พระปรเมศวร ๑ พระพิษณุ ๑ พระพรหมธาดา ๑ พระพรหมสัทธาสิทธิ ๑ พระพิฆเนศวร ๑ พระอุมาภควดี ๑ พระลักษมี ๑ มาสถิตในโรงพิธี มีเครื่องพลีกรรม พวกพราหมณ์กินบวชทำพิธีตามลัทธิไสยศาสตร์

ภายนอกพระบรมมหาราชวัง ให้ตั้งศาลาฉ้อทานเลี้ยงสมณพราหมณาจารย์ อาณาประชาราษฎร แลไถ่สัตว์ซึ่งคนจะฆ่ามาปล่อย กับประกาศห้ามมิให้ขายสุราเมรัยตลอดเวลางานพระราชพิธี ๓ วัน

ถึง ณ วันพฤหัสบดี เดือน ๑๐ ขึ้น ๖ ปีมะเส็ง เอกศก เป็นวันเริ่มงานพระราชพิธี ข้ามราชการแต่งตัวนุ่งผ้าสมปักลาย คาดเสื้อครุย พระราชวงศานุวงศ์ เสนามาตย์ แลเจ้าพนักงานเข้ามาพร้อมกันอยู่ตามตำแหน่ง เข้าไปข้างในแต่เจ้านาย แลข้าราชการผู้ใหญ่กับเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ นอกนั้นอยู่ข้างหน้า ครั้นเวลาบ่าย นิมนต์พระสงฆ์เถรานุเถระ ทั้งฝ่ายคามวาสี อรัญวาสี มีสมเด็จพระสังฆราชเป็นประธาน เข้าไปยังที่สวดมนต์ที่พระที่นั่งจักรพรรดิพิมานหลังตะวันตก ๓๘ รูป พระสงฆ์ฝ่ายสมถะ ๕ รูป สวดที่ห้องพระบรรทม เวลาพระเข้า ชาวประโคมประโคมสังข์แตรแลพิณพาทย์มโหรีขึ้นพร้อมกัน ขณะนั้น สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกรมพระราชวังบวรสถานมงคลทรงพระภูษาเขียนทองพื้นขาว ทรงสายรัดพระองค์เพชร ฉลองพระองค์กรองทอง เสด็จจากพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ขึ้นสู่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการ สมเด็จพระสังฆราชจุดเทียนชัยแล้ว เสด็จขึ้นยังพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการที่พระที่นั่งหลังตะวันตก สมเด็จพระสังฆราชถวายศีลแล้ว เสด็จไปประทับทรงสดับพระจตุภาณปริตรในห้องที่บรรทม พระสงฆ์หมู่ใหญ่สวดพระปริตรเจ็ดตำนาน แต่พระสงฆ์ฝ่ายสมถะที่สวดในห้องที่พระบรรทมสวดจตุภาณวารแบ่งเป็น๓ ตอน สวดตอนละวัน ครั้นสวดพระปริตรจบ เสด็จมาประทับที่พระที่นั่งหลังตะวันตก สมเด็จพระสังฆราชถวายอดิเรกแล้ว พระสงฆ์ถวายพระพรลากลับวัด ชาวประโคมประโคมขึ้นพร้อมกัน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จกลับคืนยังที่ประทับ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เมื่อเจ้าพนักงานฝ่ายหน้ากลับออกมาหมดแล้ว เกณฑ์ผู้หญิงซึ่งเป็นพนักงานฝ่ายในเฝ้ารักษาที่พระมณฑลซึ่งอยู่ฝ่ายในทุกแห่ง ครั้นเวลาเช้าในวันรุ่งขึ้น เจ้าพนักงานเตรียมสำรับเลี้ยงพระ แลของไทยธรรม นิมนต์พระสงฆ์ที่ได้สวดมนต์ทั้ง ๔๓ รูป ไปพร้อมกันที่พระที่นั่งจักรพรรดิพิมานหลังตะวันตก สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเครื่องขาวอย่างเมื่อเวลาเย็น เสด็จทรงจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย สมเด็จพระสังฆราชถวายศีล พระสงฆ์ถวายพรพระเสร็จแล้ว ทรงอุทิศสังฆทานแลทรงหลั่งน้ำทักขิโณทก (พระสงฆ์อนุโมทนา) แล้ว ทรงประเคนภัตตาหารสมเด็จพระสังฆราช ข้าราชการประเคนแลปฏิบัติพระสงฆ์องค์อื่นต่อมา ครั้นพระสงฆ์ทำภัตกิจแล้ว ถวายอดิเรก ถวายพระพรลาแล้ว จึงเสด็จกลับคืนยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ณ วันศุกร์ขึ้น ๗ ค่ำ ณ วันเสาร์ขึ้น ๘ ค่ำ สวดมนต์เลี้ยงเหมือนกับวันแรก

บทความที่เกี่ยวข้อง

การอันเนื่องต่อพระราชพิธีบรมราชาภิเษก

admin

พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๒

admin

หลังแผ่นดิน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๑

admin
กำลังโหลด....