มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ด้วยสำนึกฯ รัชกาลที่ ๒ พระราชพงศาวดาร

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

ลักษณะการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกที่ทำในรัชกาลที่ ๒ มีรายการในร่างหมายรับสั่งซึ่งเจ้าพระยาศรีธรรมาธิราช (บุญรอด ต้นสกุล บุณยรัตพันธุ์) แต่ง ได้พิมพ์ไว้ในหนังสือวชิรญาณ ลงวัน ๖ ๘ฯ  ๔ ค่ำ ปีระกาสัปตศก พ.ศ. ๒๔๒๘ ฉบับ ๑ แลมีโคลงยอพระเกียรติเป็นพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงไว้แต่ยังเป็นกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์อีกฉบับ ๑ ข้าพเจ้าได้เอาหนังสือ ๒ ฉบับนี้สอบกันดูเห็นความข้อสำคัญคลาดเคลื่อนกันอยู่บ้าง ข้าพเจ้าเข้าใจว่าหมายรับสั่งเป็นหนังสือแต่งก่อนงานอาจจะถูกแก้ไข แต่ส่วนพระราชนิพนธ์นั้นทรงเมื่อทำการพระราชพิธีแล้ว พรรณนาลักษณะการถ้วนถี่ควรฟังยิ่งกว่าร่างหมายรับสั่ง แห่งใดที่ความผิดกัน ข้าพเจ้าจึงถือว่าพระราชนิพนธ์เป็นถูกต้อง แต่พระราชนิพนธ์เป็นหนังสือแต่งโดยมีข้อบังคับว่าด้วยเป็นโคลง จำต้องพิจารณาถอดเนื้อความออกจากโคลง ตามซึ่งเห็นว่าหมายความอย่างไรในโคลง จำต้องพิจารณาถอดเนื้อความออกจากโคลง ตามซึ่งเห็นว่าหมายความอย่างไรในโคลงนั้น การพิจารณาอาจจะผิดได้บ้าง แต่ข้าพเจ้าได้พิจารณาหลายทบหลายทวนแลได้ปรึกษากับท่านผู้อื่นซึ่งข้าพเจ้านับถือว่าเป็นผู้รู้อีกชั้นหนึ่ง จึงเข้าใจว่าแม้จะผิดก็จะผิดไม่มากนก ถ้าผู้อ่านสงสัยแห่งใด ก็จงสอบดูในหนังสือพระราชนิพนธ์โคลงยอพระเกียรตินั้น ด้วยเป็นหนังสือพิมพ์แล้ว หาฉบับได้ไม่ยาก ข้าพเจ้าได้สอบสวนหนังสือทั้ง ๒ ฉบับที่กล่าวมาแล้วได้ความในเรื่องงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกรัชกาลที่ ๒ ดังต่อไปนี้

โปรดให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิทักษมนตรีเป็นผู้อำนวยการพระราชพิธี เริ่มด้วยการพระราชพิธีจารึกพระสุพรรณบัฏ ข้าราชการผู้ใหญ่ประชุมพร้อมกันที่พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ราวเดือน ๑๐ ขึ้น ๕ ค่ำ ครั้นได้ฤกษ์โหรลั่นฆ้อง ชาวประโคมประโคมสังข์แตรแลพิณพาทย์อาลักษณ์จารึกพระสุพรรณบัฏพระบรมราชนามาภิไธยว่า

“พระบาทสมเด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสิทรบรมมหาจักรพรรดิราชาธิบดินทร์ ธรณินทราธิราช รัตนากาศภาษกรวงษ์ องค์ปรมาธิเบศร์ ตรีภูวเนตวรนายก ดิลกรัตนราช ชาติอาชวศรัย สมุทัยดโรมนต์ สกลจักรวาฬาธิเบนทร์ สุริเยนทราธิบดินทร์ หริหรินทรธาดาธิบดี ศรีสุวิบุลย์คุณอกนิฐ ฤทธิราเมศวรมหันต์ บรมธรรมิกราชาธิราชเดโชไชย พรหมเทพาดิเทพนฤบดินทร์ ภูมินทรปรมาธิเบศร์ โลกเชฐวิสุทธิ รัตนมงกุฎประเทศคตา มหาพุทธางกูร บรมบพิตร”

บทความที่เกี่ยวข้อง

พระราชพิธีอุปราชาภิเษก

admin

เหตุการณ์บ้านเมืองในขณะเมื่อเปลี่ยนรัชกาล

admin

หลังแผ่นดิน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๑

admin
กำลังโหลด....